BLOG

Subskrybuj kanał blogu

KatalogiWpisAchronologicznyTematycznyPoczytnościPopularnościOcen

Czy potrafimy wyliczyć czas wschodu i zachodu słońca?

niedziela, 20 listopada 2022
Tematyka: czas, fizyka, geografia, kosmos, matematyka, nauka, wszechświat, zmysły

Pod moim wpisem sprzed lat, w którym omawiałem kilka faktów i mitów dotyczących wschodów i zachodów słońca w komentarzach pojawiło się pytanie Mariana, czy wyznaczone w sposób matematyczny czasy wschodu i zachodu słońca znajdują potwierdzenie w rzeczywistych obserwacjach.

Odpowiadając na pytanie, trzeba by zacząć od faktu, że w rzeczywistości na ziemi nigdy nie mamy widoku horyzontu na poziomie morza, będąc samemu na takim poziomie. Nawet na wodach oceanicznych często jest to rozbieżne, a tym samym obserwowany czas wschodu i zachodu słońca będzie podlegał modyfikacjom. Nie da się więc w sposób empiryczny potwierdzić wyników obliczeń, które zakładają, że powierzchnia planety jest jednorodna.

No dobrze, ale można by niby powiedzieć, że choćby sam obrót kuli ziemskiej wokół osi ulega wahaniom. Dodatkowo pływy płyt tektonicznych nieustannie zmieniają położenie na powierzchni Ziemi. Tak, jest to prawda i tak, nie jest w żaden sposób przewidywalne i możliwe do wyznaczenia tempo takich zmian. Tyle tylko, że odchylenia zdarzają się na poziomie sekundy na kilka lat, lub maksymalnie kilku centymetrów w zmianie współrzędnych geograficznych w ciągu roku, a same zmiany nie są gwałtowne i nie ulegają częstym fluktuacją (czyli np. obrót nie przyspiesza np. o 10 sekund na minutę kątową w ciągu godziny, by w następnej zwolnić o dwukrotnie większą wartość). Czy więc obliczenia czasu wschodów i zachodów mogą być błędne przez to, że nie uwzględniają zmian prędkości obrotowej? Z jednej strony tak, ale to błędy na poziomie milisekund. Na pewno nie do zaobserwowana bez przyrządów pomiarowych, przez zwykłego mieszkańca planety.

Pozostaje więc ostatnia kwestia - czy algorytm zawiera w sobie błąd? Cóż, obserwacje czasu wschodów i zachodów słońca prowadzone są od dziesiątek, jak nie setek wieków, a opis ruchu planet znany jest już od czasów Kopernika (XVI w.). A jednak, gdy na podstawie jego teorii powstały pierwsze maszyny przedstawiające zmiany położenia planet w czasie, to choć były one w swej konstrukcji znacznie, znacznie prostsze, to jednocześnie były mniej dokładne niż maszyny bazujące na teorii geocentrycznej! A już w II w. n.e. Ptomeleusz Klaudiusz bardzo trafnie potrafił przewidywać położenia Słońca i planet, którą później udoskonalano. Dziś matematyka i astrofizyka jest na znacznie wyższym poziomie i nauki te bez problemu pozwalają wyznaczyć położenia ciał orbitujących w naszym Układzie Słonecznym. I choć wciąż astronomia i astrofizyka zmagają się z nieznanymi zmiennymi (jak tzw. ciemna materia), to jednak nawet wpływ tych nieznanych zmiennych można uwzględniać tak długo, jak długo nie zmieniają się warunki.

Czy zatem przedstawiane czasy są prawdziwe i precyzyjne? Nie! Czy są dokładne - tak! Praktycznie każda nauka inżynieryjna dopuszcza pewien margines błędu, który można pomijać, jak wpływ tarcia toczącej się po stole kuli czy chociażby ilości energii cieplnej pozyskiwanej z kiści bananów, w których dochodzi do rozpadu atomów potasu. Stąd też wyznaczane czasy są jak najbardziej dokładnymi, choć nie precyzyjnymi, lecz różnice są zupełnie nieznaczące i nieobserwowalne naszymi zmysłami.

PS. Arkusz z czasami dostępny w omawianym wpisie oczywiście nie jest uniwersalnym dla każdego roku. Ruch Ziemi, pochylenie osi obrotu ulegają nieustannym zmianą, które nagromadzone powodują, że rok w rok czasy będą inne. Dlatego nie należy traktować tamtego arkusza jako wyznacznika uniwersalnego i powtarzalnego. Chcąc mieć dokładne dane, należy zawsze bazować na wyznacznikach odnoszących się do danego roku.

Informacje o wpisie
Wpis czytano:10 razy
0,88/dzień
Ocena wpisu:
brak
(Kliknij właściwą gwiazdkę, by oddać głos)

Wróć

Komentarze (0)


Ładowanie komentarzy... Trwa ładowanie komentarzy...

Ostatnie wpisy

DataTytuł wpisuCzytańOcena
wtorek, 11 października 2022Nie znasz dnia...
Tematyka: bezpieczeństwo, wypadek, życie
48 (0,94/d)
środa, 21 września 2022Przepisy drogowe - znane nieznane - nowości 2022
Tematyka: drogi, kodeks drogowy, prawo, przepisy, ruch drogowy
30 (0,42/d)
sobota, 3 września 2022Rewolucja w przepisach ruchu drogowego i karaniu
Tematyka: bezpieczeństwo, kodeks drogowy, prawo, przepisy, ruch drogowy, wypadek
24 (0,27/d)
piątek, 15 lipca 2022Czy da się dużo oszczędzić na ogrzewaniu zmniejszając temperaturę na noc?
Tematyka: ciepło, ekologia, energetyka, komfort, nauka, temperatura
62 (0,45/d)
środa, 6 lipca 2022Czy znikną kary za palenie śmieciami?
Tematyka: ekologia, środowisko
23 (0,16/d)

Podobne wpisy

DataTytuł wpisuCzytańOcena
czwartek, 1 stycznia 2015Wschody i zachody słońca - fakty i mity
Tematyka: czas, geografia, kosmos
40 268 (13,93/d)
piątek, 23 maja 2014Wieszanie firanek wg inżyniera
Tematyka: fizyka, matematyka
396 (0,13/d)
poniedziałek, 2 grudnia 201310 mniej ratuje życie - dywagacje
Tematyka: bezpieczeństwo, fizyka, matematyka, media, motoryzacja, ruch drogowy
298 (0,09/d)
sobota, 23 listopada 201310 mniej ratuje życie? - Sprawdźmy!
Tematyka: bezpieczeństwo, drogi, fizyka, matematyka, media, motoryzacja, reklamy, ruch drogowy
461 (0,14/d)
piątek, 20 stycznia 2012Brr, jak zimno!
Tematyka: czas, fizyka, kosmos, nauka, wszechświat
98 (0,02/d)
wtorek, 17 maja 2011Kiedy nastąpi koniec świata?
Tematyka: fizyka, geografia, nauka, niewiedza, tragedia, życie
341 (0,08/d)
niedziela, 18 kwietnia 2010Z miasta A do miasta B
Tematyka: fizyka, matematyka, nauka, ruch drogowy
470 (0,10/d)

Strona istnieje od 25.01.2001
Ta strona używa plików Cookie.
Korzystając z niej wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych a zakresie podanym w Polityce Prywatności.
 
archive To tylko kopia strony wykonana przez robota internetowego! Aby wyświetlić aktualną zawartość przejdź do strony.

Optymalizowane dla przeglądarki Firefox
© Copyright 2001-2022 Dawid Najgiebauer. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Ostatnia aktualizacja podstrony: 20.11.2022 10:30
Wszystkie czasy dla strefy czasowej: Europe/Warsaw